Sınıfta 3D baskı: ders hedefinden öğrenci projesine uygulama planı

Bir sınıfa üç boyutlu yazıcı yerleştirmek, tek başına bir öğrenme etkinliği oluşturmaz. Öğrencinin ne tasarlayacağı kadar, tasarlarken hangi düşünceyi geliştireceği de belirlenmelidir. Hazır bir modeli indirip basmak öğrenciyi teknolojiyle tanıştırabilir; fakat ölçü, temsil, neden sonuç veya tasarım kararı hakkında konuşulmadığında etkinlik çoğunlukla nesne üretimiyle sınırlı kalır. Daha güçlü bir başlangıç, dersin sonunda öğrencinin neyi açıklayabilmesini istediğinizi yazmaktır.
Bu rehber öğretmenler, okul atölyesi sorumluları ve eğitim programı hazırlayan ekipler için hazırlanmıştır. Prusa'nın kimya öğretiminde kullanılan modelleri ve ZHAW'daki mühendislik projelerini anlattığı iki kaynak yazıdan hareket eder. Kaynak kurumların uygulamaları METATECHTR tarafından yürütülmüş dersler değildir. Aşağıdaki ders akışları, değerlendirme örnekleri ve sınıf düzenleri öneri niteliğindedir; belirli bir yaş grubunda ölçülmüş öğrenme sonucu veya başarı garantisi olarak sunulmaz.
Amaç her öğrenciyi aynı anda yazıcı operatörü yapmak değildir. Öğrenci tasarım kararına, modele ilişkin tahmine, ölçü kontrolüne ve sonuç yorumuna katılabilir; makinenin kullanımı ise kurumun yaş, gözetim ve çalışma alanı koşullarına göre yetkili yetişkin tarafından yürütülebilir. Böylece öğrenmenin kapsamı, yazıcının fiziksel olarak etrafında kaç kişinin durabildiğine bağlı kalmaz. Baskı, dersin merkezindeki düşünceyi görünür yapan araçlardan biri olur.
Önce kazanımı, sonra basılacak nesneyi seçin
“Öğrenciler üç boyutlu baskıyı öğrenecek” ifadesi bir başlangıçtır, fakat ders tasarlamak için fazla geniştir. Bunun yerine gözlenebilir bir sonuç yazın: öğrenci iki modelin neden farklı göründüğünü açıklayacak, bir çizimdeki ölçüyü fiziksel nesnede kontrol edecek veya ilk tasarımını belirli bir kullanım sorununa göre değiştirecek. Böyle bir kazanım, öğretmenin etkinlik sırasında hangi kanıta bakacağını da belirler.
Kazanım ile nesne arasında doğrudan bir ilişki olmalıdır. Ölçek ve oran öğretmek için farklı büyüklükte aynı biçim üretilebilir. Bilimsel modelin sınırlarını tartışmak için renkli atom temsilleri kullanılabilir. Bir kullanıcı ihtiyacını tanımlamayı öğretmek için basit bir sınıf düzenleyicisi tasarlanabilir. Aynı nesne farklı derslerde farklı amaçlara hizmet edebilir; önemli olan etkinlikte öğrencinin hangi kararları verdiğidir.
Öğrenci yalnız öğretmenin tarif ettiği düğmelere basıyorsa teknik bir işlem öğrenebilir, ancak tasarım kararını uygulamıyor olabilir. Buna karşılık bütün araçları hiç açıklamadan “istediğini tasarla” demek de yeni başlayan öğrenciyi belirsizlik içinde bırakabilir. Öğretmenin sağlayacağı çerçeve ile öğrencinin karar alanı dengelenmelidir. İlk etkinlikte iki ya da üç anlamlı değişken bırakmak, sınırsız seçenek sunmaktan daha verimli bir tartışma ortamı oluşturabilir.
Kazanımı yazarken baskı kalitesini öğrenmeyle karıştırmayın. Çok düzgün çıkan bir model, öğrencinin neden o biçimi seçtiğini anladığını göstermeyebilir. Başarısız bir baskı da öğrencinin konuyu öğrenmediğini kanıtlamaz. Öğrencinin tahmini, gerekçesi, gözlemi ve sonraki değişikliği birlikte değerlendirildiğinde fiziksel sonuç anlam kazanır. Yazıcıdan çıkan parça, bu kanıtların yalnız biridir.
Kimya kaynağı: kavramı elde tutulan bir modele çevirmek
23 Ocak 2023 tarihli Prusa yazısı, Prag Kimya ve Teknoloji Üniversitesinin öğretim ve beşerî bilimler biriminde atom ve molekül modellerinin kullanılmasını anlatır. Kaynakta farklı boyut ve bağlantı yönleriyle hazırlanan, mıknatıslarla birleştirilebilen modeller bulunur. Aynı yazıda biyoloji için kafatası modeli, Tinkercad ile yapılan çalışmalar ve laboratuvar yardımcıları da yer alır. Bu örnekler, baskının yalnız makineyi öğretmek için değil başka bir dersin kavramını görünür kılmak için kullanılabileceğini gösterir. Kimya öğretimi kaynak yazısı
Atom modelinin değeri, öğrencinin bir küreyi elinde tutabilmesinden ibaret değildir. Öğrenci bağlantıların yönünü değiştirirken hangi yapının oluştuğunu, iki boyutlu çizimle üç boyutlu temsil arasında nasıl ilişki kurulduğunu tartışabilir. Fakat modelin kendisi gerçeğin bütün özelliklerini taşımaz. Renkler, ölçekler ve bağlantı parçaları öğretim için seçilmiş temsillerdir. Bu ayrımı açıkça konuşmak, fiziksel modelin yanlış bir bilimsel kesinlik oluşturmasını önler.
Kaynakta kullanılan mıknatıslı yapı, her sınıf için doğrudan kopyalanacak bir ürün tarifi değildir. Parça boyutu, öğrencilerin yaşı, küçük parçaların yönetimi ve gözetim koşulları ayrıca değerlendirilir. Öğretmenin hazırladığı büyük gösterim modeli, öğrencilerin tek tek kullanacağı küçük setten farklı olabilir. Öğrenme hedefi aynı kalsa bile bağlantı yöntemi ve materyalin sınıfa sunulması değişebilir.
Laboratuvar yardımcılarını da öğretim modellerinden ayırın. Kaynakta bir malzemenin belirli laboratuvar işinde kullanılması, aynı polimerden basılmış her parçanın kimyasal dayanım veya deney güvenliği açısından uygun olduğunu göstermez. Bu rehber kimyasal kap, ölçüm cihazı veya deney düzeneği sertifikasyonu sunmaz. Sınıf projesinin eğitim modeli mi, gerçek deney ekipmanı mı olduğu başlangıçta açık olmalıdır.
ZHAW kaynağı: tasarım, deneme ve yeniden düşünme
29 Mayıs 2023 tarihli ZHAW yazısında öğrencilerin merdiven çıkabilen robot gibi görevler için tasarım yapması ve denemesi anlatılır. Kaynağın öne çıkardığı yaklaşım, baskıdan önce düşünmek ve fiziksel sonucu öğrenmenin bir parçası olarak kullanmaktır. Ayrıca dönebilen baskı kafasıyla yapılan deneysel bir çalışma da gösterilir. Bu özel prototip, standart bir Prusa yazıcının kutudan çıktığı haliyle sunduğu özellik olarak yorumlanmamalıdır. ZHAW kaynak yazısı
Bir mühendislik öğrencisinin robot göreviyle okulda ilk kez modelleme yapan öğrencinin ihtiyacı aynı değildir. ZHAW vakası, başlangıç sınıfına aynı mekanik karmaşıklığı taşımayı gerektirmez. Daha genel ders, bir görevin ölçülebilir koşullarını belirlemek, ilk çözümü buna göre üretmek ve gözlenen davranışla tasarımı karşılaştırmaktır. Bu döngü düşük karmaşıklıkta bir proje üzerinde de kurulabilir.
Örneğin öğrencilerin belirli boyuttaki kartları dik tutan küçük bir stand tasarladığını düşünelim. Başarı, standın hoş görünmesinden önce kartın belirlenen açıyla durması ve masada devrilmemesidir. Öğrenci tabanı genişletmek, kart yuvasını değiştirmek veya gövdeyi yeniden yönlendirmek gibi kararlar verir. Bu, gerçek ZHAW projesinin kopyası değildir; kaynakta görülen tasarım ve deneme yaklaşımını sınıf ölçeğinde açıklayan varsayımsal bir etkinliktir.
Öğrencinin ilk denemeden sonra neden değişiklik yaptığını anlatması özellikle değerlidir. “İşe yaramadı” ifadesi yerine “kartı yerleştirince ağırlık merkezi tabanın dışına kaydı; tabanı şu yönde değiştirdim” gibi bir açıklamaya ulaşılması hedeflenebilir. Dersin düzeyine göre bu açıklamanın teknik ayrıntısı değişir. Öğretmen, kullanılan kavramları öğrencilerin mevcut bilgisiyle eşleştirir; örnek proje tek bir yaş grubuna otomatik uygun sayılmaz.
Öğretmenin basması, öğrencinin tasarlaması ve ortak üretim
Sınıfta üç farklı katılım düzeni kullanılabilir. Birincisinde öğretmen önceden hazırlanmış modelleri basar ve öğrenciler bunlarla kavram çalışır. İkincisinde öğrenciler kendi dijital modellerini oluşturur, üretimi yetkili kişi yürütür. Üçüncüsünde sınıf ortak bir nesneyi farklı grupların parçalarıyla geliştirir. Bu düzenlerin hiçbiri tek başına daha üstün değildir; dersin amacı ve mevcut kaynaklar belirleyicidir.
Öğretmen tarafından hazırlanmış model, özellikle ilk kavram etkinliğinde zaman kazandırabilir. Öğrencinin aynı derste hem yeni bir bilimsel kavramı hem yeni yazılımı hem de üretim tekniğini öğrenmesi gerekmeyebilir. Önceden basılan iki farklı örnek üzerinden tahmin ve karşılaştırma yapmak, modelleme aşamasını sonraki derse bırakabilir. Böylece yazılım öğrenme yükü, kavramın önüne geçmez.
Öğrencinin tasarladığı modelde karar alanı açık olmalıdır. Hangi boyutların sabit olduğu, hangi özelliklerin değiştirilebileceği ve ürünün nasıl değerlendirileceği belirtilir. Bütün ölçüler serbest bırakılırsa baskı kuyruğu ve sonuç karşılaştırması yönetilemeyebilir. Bütün ölçüler sabitlenirse de öğrenci yalnız verilen biçimi yeniden oluşturur. İyi bir görev, anlamlı bir tasarım seçimi yapmaya izin verirken üretim sınırlarını görünür tutar.
Ortak üretimde ise parçaların birbirine uyumu başlı başına öğrenme konusu olabilir. Bir sınıfın tasarladığı küçük yerleşim modelinde her grup farklı yapı üretirken ortak ölçek ve taban kullanabilir. Bu etkinlik yalnız bireysel CAD becerisini değil, ortak bir standardı anlama ve başkasının işine uyum sağlama becerisini de gerektirir. Mimari örnek için mimari maket rehberi ölçek ve modül ilişkisini daha ayrıntılı ele alır.
Etkinlikten önce çalışma alanını ve sorumlulukları belirlemek
Okuldaki üretim alanı, cihazın sığdığı herhangi bir masa olarak seçilmemelidir. NIOSH'un okullar, kütüphaneler ve ortak atölyeler için hazırladığı resmi rehber; emisyonlar, sıcak yüzeyler, hareketli parçalar, kimyasallar ve bakım gibi farklı aşamaları birlikte değerlendirir. Kurumun sorumlu ekibi, kullanılan cihaz ve malzemeyle uyumlu alan, havalandırma, erişim ve çalışma prosedürünü belirlemelidir. Tek bir oda ölçüsü veya pencere açma önerisi bütün sınıflar için yeterli kabul edilemez. NIOSH resmi rehberi
Öğrenciye hangi işlemin kimin sorumluluğunda olduğunu somut biçimde anlatın. Dijital model hazırlamak, üretim dosyasını kontrol etmek, baskıyı başlatmak, parçayı tabladan almak ve destekleri temizlemek farklı işlerdir. Yaşa ve kurumun düzenine göre bazıları yalnız yetişkin tarafından yapılabilir. Bu ayrım öğrencinin öğrenmeye katılımını azaltmaz; tasarım ve gözlem görevleri üretim alanından bağımsız sürdürülebilir.
Bir etkinlikte yalnız kuru, tamamlanmış baskı parçaları kullanılacaksa reçine, çözücü veya başka son işlem kimyasallarını sınıfa getirmek gerekmeyebilir. Basit bir ders için karmaşık üretim sürecini seçmek, öğrenme hedefini geliştirmeden ek hazırlık doğurabilir. Cihaz ve malzeme seçimini gerekli temsil düzeyine göre yapın. Farklı üretim yöntemlerini tanıtmak istiyorsanız, bunun ayrı bir gösterim ve gözetim düzeni gerektirdiğini planlayın.
Sınıfın çalışma kuralları uzun bir genel uyarı metni yerine yapılan işe bağlı olmalıdır. Bir grup parçaları karşılaştırırken küçük öğelerin masada tutulması, başka bir grup ölçüm yaparken keskin temizleme araçlarına erişmemesi gibi somut düzenler belirlenebilir. Kuralın nedenini açıklamak, öğrencinin yalnız yasak ezberlemesini önler. Öğretmen, kurumun üretici talimatına dayanan prosedürünü dersin uygun aşamasında uygular.
Dijital sınıfı ders başlamadan deneyin
Yazılım hesabı açma ve dosya paylaşma sorunları, kısa bir etkinliğin büyük bölümünü tüketebilir. Öğrenciler gelmeden önce bir öğretmen hesabı, örnek öğrenci görünümü ve dosya teslim yolu denenmelidir. Bu deneme gerçek öğrenci verisiyle yapılmak zorunda değildir. Örnek bir proje adıyla oluşturulan modelin nasıl kaydedildiğini ve öğretmenin onu nasıl bulduğunu görmek, dersin teknik akışını netleştirir.
Autodesk'in güncel çocuk gizliliği açıklaması, Tinkercad Classrooms için öğretmen tarafından oluşturulan sınıf kodu ve takma adla katılım gibi seçenekleri açıklar. Bunlar kurumun gerekli izin ve bilgilendirme değerlendirmesinin yerini almaz. Öğretmen, hesabın ve paylaşımın hangi kapsamda kullanılacağını okulun prosedürüyle birlikte belirlemelidir. Burada belirli bir ülkenin tüm hukuki gerekliliklerinin karşılandığı iddia edilmiyor. Autodesk resmi açıklaması
Dosya adında öğrencinin tam adını kullanmak her zaman gerekli değildir. Sınıfın tanıyacağı grup ve proje kodu, üretim sırasını takip etmek için yeterli olabilir. Ancak kodun öğretmen tarafından çözülebilir olması gerekir; hangi modelin hangi gruba ait olduğu belirsiz kalmamalıdır. Tasarımlar dışarıda paylaşılacaksa bu, sınıf içinde teslim etmekten ayrı bir karar olarak ele alınır.
Yazılımın menüsü veya oturum açma yöntemi değişebilir. Bu yüzden ders notunu yalnız ekranın sağ üst köşesindeki düğmenin rengine bağlamayın. Öğrencinin yapacağı işlemi, örneğin “modelini sınıf projesine kaydet” veya “üretim için dışa aktar”, açık bir amaçla anlatın. Güncel araç kullanımına ilişkin kısa gösterimi dersten önce test edin. İnternet kesildiğinde sürdürülebilecek kâğıt eskiz veya fiziksel karşılaştırma görevi de hazır olsun.
Ders örneği 1: bilimsel modelin neyi gösterdiğini tartışmak
İlk öneri, kimya veya fen dersinde fiziksel modelin temsil sınırlarını incelemektir. Öğretmen, öğrencilerin daha önce gördüğü ve müfredatta doğrulanmış bir yapıyı seçer. Bu rehber belirli bir molekülün bağ açılarını veya kimyasal özelliklerini yeniden tanımlamaz. Bilimsel içerik, öğretmenin ders kaynağıyla doğrulanır. Üç boyutlu baskının katkısı, seçilen temsilin elde çevrilebilmesi ve farklı yönlerden karşılaştırılabilmesidir.
Etkinliğin kazanımı şu şekilde yazılabilir: “Öğrenci, çizim ile fiziksel modelin aynı yapıyı nasıl temsil ettiğini açıklayacak ve modelin en az iki sınırlamasını belirtecek.” Bu kazanım, modelin yalnız kurulmasına göre daha açık bir değerlendirme sunar. Öğrenci parçaları doğru birleştirse bile hangi özelliğin gerçek, hangi özelliğin temsil amaçlı olduğunu açıklaması beklenir.
Dersten önce iki tür görsel hazırlayın: ders kitabındaki çizim ve aynı yapının fiziksel modeli. Öğrenciler önce çizime bakarak üç boyutlu yapının nasıl görünebileceğini tahmin etsin. Ardından modeli farklı açılardan inceleyip tahminleriyle karşılaştırsın. Öğretmen, “Bu açıdan görünüş neden değişti?” veya “Modeli çevirince yapı değişiyor mu, yalnız görünüş mü değişiyor?” gibi sorularla tartışmayı yönlendirebilir.
Renkler için açık bir anahtar kullanın. Öğrenci, seçilen rengin öğretim modelinde bir türü ayırmak için kullanıldığını bilsin. Kürenin yüzeyindeki katman izlerinin bilimsel yapının bir özelliği olmadığı da konuşulabilir. Bu küçük ayrım, öğrencinin üretim yönteminden gelen izleri konuya ait bilgi sanmasını önler. Modelin nasıl üretildiğini bilmek, neyi temsil ettiğini daha dikkatli okumaya yardımcı olur.
Aynı bilimsel model etkinliğinde öğrencinin görevi
Gruplara yalnız “modeli inceleyin” demek yerine farklı gözlem görevleri verilebilir. Bir grup çizimle model arasındaki eşleşmeyi anlatır, bir grup farklı bakış açılarını çizer, başka bir grup modelin gösteremediği özellikleri belirler. Sonra gruplar bulgularını bir araya getirir. Böylece tek bir model setiyle bütün sınıfın aynı anda üretim yapması gerekmeden katılım sağlanır.
Öğrencinin ürünü yalnız tamamlanmış bir molekül değil, kısa bir açıklama olabilir. “Bu modelde renk bize hangi bilgiyi veriyor?”, “Parçaların boyutu gerçekteki oranı temsil ediyor mu?”, “Bağlantı elemanının kalınlığı bilimsel bir özellik mi?” gibi sorular, ders düzeyine uygun biçimde ele alınır. Öğretmen doğru yanıtı modelin görünüşünden değil, konuya ilişkin güvenilir ders kaynağından belirler.
Bağlantılı parçalar kullanılıyorsa bütün öğrencilerin aynı modeli zorlayarak sökmesi gerekmeyebilir. Öğretmen bir gösterim setiyle birleşim ilişkisini anlatabilir, öğrenciler ise sabit modeller üzerinde gözlem yapabilir. Bu düzen, fiziksel bağlantının sınıf koşullarına uygun olmadığı durumlarda öğrenme hedefini korur. Dersin değeri mıknatısın veya geçmenin çalışmasından değil, öğrencinin temsil ilişkisini anlamasından gelir.
Etkinliğin sonunda aynı yapının farklı temsillerini karşılaştırın. Düz çizim, hacimsel baskı ve sözlü açıklama hangi bilgiyi kolaylaştırıyor? Hangisi bazı ayrıntıları gizliyor? Öğrenci “üç boyutlu olan her zaman daha doğrudur” sonucuna ulaşmamalıdır. Her temsil belirli bilgileri seçer. Bu tartışma, ileride grafik, harita ve simülasyon gibi başka araçları okurken de kullanılabilecek bir düşünme alışkanlığına dönüşebilir.
Ders örneği 2: ölçek, uzunluk ve hacim arasındaki ilişki
Geometri etkinliğinde aynı biçimin iki farklı boyutta modeli kullanılabilir. Basit bir dikdörtgen prizma, öğrencinin boyutları açıkça ölçmesine izin verir. Öğretmen önce gerçek ölçüleri ve öğrencilerin kullanacağı birimi belirler. Görev, yalnız büyük ve küçük parçayı yan yana koymak değil; hangi büyüklüğün nasıl değiştiğini tahmin edip sonra ölçümle karşılaştırmaktır.
Örneğin bütün doğrusal ölçüleri yarıya indirilen bir cismin karşılaştırılması düşünülebilir. Uzunluklar yarıya inerken benzer cisimde yüzey alanı dörtte bire, hacim sekizde bire iner. Bu matematiksel ilişki ile baskı parçasının tartıdaki kütlesi aynı şey değildir. Dolgu, duvar yapısı ve üretim ayarları farklıysa basılmış parçaların kütlesi yalnız dış hacim oranıyla açıklanamaz. Bu ayrım etkinliğin önemli bir tartışma noktası olabilir.
Öğrenciler baskıdan önce bir tahmin tablosu hazırlasın: uzunluk, genişlik, yükseklik ve dış geometrik hacim için beklenen değişimi yazsın. Sonra fiziksel parçayı ölçüp dijital modeldeki değerle karşılaştırsın. Küçük ölçüm farklarını doğrudan matematiksel kuralın yanlışlığı olarak yorumlamasınlar. Ölçüm yöntemi, araç kullanımı, parça yüzeyi ve seçilen referans noktaları da konuşulsun.
Bu etkinlik için çok karmaşık bir model seçmek gereksiz olabilir. Organik bir heykelin hacmini ve ölçülerini karşılaştırmak, öğrenme hedefi ölçekse ek zorluk doğurur. Basit biçim öğrencinin düşüncesini görünür kılar. Karmaşıklık, temel ilişki anlaşıldıktan sonra bir genişletme görevi olarak eklenebilir; ilk etkinliğin başarısı modelin ne kadar gösterişli olduğuyla ölçülmez.
Ölçek etkinliğini üretim kararına bağlamak
İkinci aşamada öğrenciler aynı nesnenin neden yalnız tek eksende küçültülmemesi gerektiğini tartışabilir. Bir prizmanın yalnız yüksekliğini değiştirmek, bütün boyutlarını aynı oranda küçültmekten farklıdır. Dijital ortamda ikisi de küçük bir nesne oluşturabilir; fakat geometrik ilişki aynı değildir. Öğrencinin bu farkı sözle ve çizimle anlatması, yazılımda yapılan işlemin matematiksel anlamını kurar.
Burada baskı alanı sınırı bir tasarım koşulu olarak kullanılabilir. Öğretmen, öğrencilerin modelini belirli bir zarf içine sığdırmasını ister; ancak oranı korumaları gerektiğini de belirtir. Öğrenci, hangi boyutun sınırlayıcı olduğunu bulur ve uygun ölçeği hesaplar. Gerçek yazıcı hacmini bütün ayrıntılarıyla öğrenmek zorunda değildir; ders için tanımlanmış güvenli üretim sınırı yeterlidir.
Öğrenci dosyayı teslim etmeden önce bir kontrol uzunluğu seçsin. “Modelim küçüldü” yerine “bu kenar artık şu uzunlukta olmalı” demesi beklenir. Öğretmen dışa aktarılan dosyada aynı uzunluğu kontrol edebilir. Böylece CAD birimi, dosya aktarımı ve fiziksel ölçü arasında bir ilişki kurulur. Yanlış ölçekle çıkan parça, doğru şekilde ele alındığında birim dönüşümü hakkında öğretici bir örnek olabilir.
Değerlendirme için öğrenciye yeni bir sayı kümesi verilebilir. Önceki modeli aynen yeniden yapması yerine, yeni sınır altında aynı düşünceyi kullanması istenir. Bu, öğrencinin yalnız ilk örneğin düğmelerini ezberleyip ezberlemediğini gösterir. Uygulama becerisi ile matematiksel açıklama birlikte değerlendirildiğinde yazılım, dersin asıl amacını destekleyen bir araç olarak kalır.
Ders örneği 3: sınıftaki küçük bir ihtiyaca tasarım yapmak
Üçüncü etkinlik, öğrencilerin gerçek bir kullanım ihtiyacını gözlemlemesini hedefler. Örnek olarak ders sırasında sürekli devrilen küçük bilgi kartları veya masada karışan belirli boyuttaki materyaller seçilebilir. Bu rehberde varsayımsal görev, bir kartı okunabilir konumda tutan masaüstü stand tasarlamaktır. Görev düşük karmaşıklıkta görünse de ölçü, kullanım, denge ve revizyon hakkında anlamlı kararlar içerir.
İlk aşama modelleme değildir. Öğrenciler kartın boyutunu ölçer, nasıl yerleştirildiğini gözler ve kullanıcının kartı hangi yönden gördüğünü konuşur. Standın taşınması, üst üste konması veya farklı kartlarla kullanılması gerekli mi? Her ek istek aynı ilk sürüme alınmak zorunda değildir. Öğretmen, görevin sınırını sınıf süresine göre belirler ve öğrencilerin öncelik seçmesini sağlar.
İhtiyaç cümlesi somut olmalıdır: “Bu kart, belirlenen masa üzerinde, izleyiciye dönük duracak ve kullanıcı kartı elle kolayca değiştirebilecek.” Bundan sonra biçim seçenekleri çizilebilir. Bir grup geniş taban, bir grup eğimli yuva, başka bir grup iki parçalı çözüm düşünebilir. Öğretmen tek bir biçimi doğru cevap olarak dayatmak yerine, her seçeneğin ihtiyacı nasıl karşıladığını sordurur.
Üretim sınırları başlangıçta görünür olsun. Kullanılabilecek toplam zarf, parça sayısı ve gerekiyorsa basit bağlantı koşulu belirtilir. Bu sınırlamalar öğrencinin yaratıcılığını yok etmek için değil, tasarımın gerçek koşullar içinde yapılmasını sağlamak içindir. Öğrenci, istediği her şeyi ekleyemediğinde hangi özelliği koruyacağını gerekçelendirmek zorunda kalır. Bu gerekçe dersin önemli çıktılarından biridir.
Kullanıcı denemesi ve anlamlı revizyon
İlk stand basıldıktan sonra başka bir grup onu tarif almadan kullanmayı denesin. Kartın nereye gireceği anlaşılıyor mu, parmak için yeterli erişim var mı, kart değiştirildiğinde taban hareket ediyor mu? Gözlem yapan grup hemen çözüm önermek yerine davranışı kaydetsin. “Kötü olmuş” gibi genel yorumlar tasarımı geliştirmez; hangi hareketin zor olduğunu anlatan gözlem daha değerlidir.
Öğrenci daha sonra yalnız bir veya iki değişiklik seçer. Bütün tasarımı aynı anda değiştirdiğinde hangi değişikliğin etkili olduğunu anlamak zorlaşabilir. Örneğin yuva açısı değişirken taban boyutu sabit tutulabilir. Dersin seviyesine göre bu bir deney değişkeni tartışmasına dönüşebilir. Amaç bilimsel deneyle tasarım denemesini bütünüyle aynı saymak değil, gözlem ve değişiklik arasındaki ilişkiyi görünür kılmaktır.
İkinci sürümün ilkinden daha güzel görünmesi tek başarı ölçütü değildir. Kullanıcı kartı daha kolay yerleştiriyor ama stand daha fazla yer kaplıyorsa bir ödünleşim oluşmuştur. Öğrenci bunun farkında olduğunu açıklamalıdır. Bazen ilk sürümün bazı özelliklerini korumak, bütün modeli yeniden yapmak yerine daha doğru karar olabilir. Revizyon, otomatik olarak daha karmaşık hale getirmek değildir.
Projenin sonunda her grup kısa bir tasarım açıklaması sunabilir: ihtiyaç, ilk fikir, gözlenen sorun, değişiklik ve kalan sınırlama. Bu yapı, öğrencinin yalnız son ürünü sergilemesinden daha fazla bilgi verir. Sınıfın işi bir ticari ürün veya sertifikalı yardımcı araç olarak tanıtılmaz. Prototipin eğitim amacı ve denenmiş kapsamı açık kaldığında, öğrenciler de sonuçlarının sınırını ifade etmeyi öğrenir.
Tek yazıcıyla bütün sınıfı meşgul etmek
Bir yazıcının varlığı, bütün öğrencilerin baskının bitmesini beklemesini gerektirmez. Ders zamanı ile makine zamanı farklı akışlar olarak planlanabilir. Öğrenciler eskiz, ölçü, dijital model, akran incelemesi ve sonuç yorumuyla ilerlerken üretim belirli sırada yürütülür. Öğretmen, baskının hangi derse yetişmesi gerektiğini ve aradaki zamanda hangi çalışmanın yapılacağını önceden belirler.
Baskı kuyruğuna yalnız dosya teslim sırasına göre karar vermek her zaman uygun olmayabilir. Önce ortak kavram örneği, ardından kritik birleşimi gösteren örnek ve sonra grup modelleri üretilebilir. Bir model baskıya hazır görünse bile görevin sınırını aşmışsa kontrol için geri dönebilir. Bu düzen, öğrencinin “dosyayı gönderdim, iş bitti” düşüncesi yerine üretime hazırlık sorumluluğunu görmesini sağlar.
Sınıfın bütün üyeleri aynı büyüklükte fiziksel ürün almak zorunda değildir. Bazı etkinliklerde grupların tek ortak ürünü yeterli olabilir. Başka bir etkinlikte küçük birer kişisel model gerekli görülebilir. Karar, öğrenme hedefi ve üretim kapasitesiyle verilir. Her öğrenci için büyük bir hatıra nesnesi üretmek, dersin düşünsel çıktısını artırmadan baskı süresini uzatabilir.
Üretim geciktiğinde dersin bütün yapısının çökmesini önlemek için bir yedek öğrenme yolu oluşturun. Önceden basılmış örnek, dijital ön izleme, kesit çizimi veya kâğıt maket bazı amaçları karşılayabilir. Bu araçlar baskının bütün özelliklerini taşımaz; ancak öğrenci tahmin, ölçü veya tasarım tartışmasına devam edebilir. Fiziksel baskının sonraki derste gelmesi, süreci tamamlayan ikinci bir değerlendirme fırsatı olabilir.
Grup içinde görevler gerçekten dönüşsün
Bir grupta yalnız bir öğrencinin bilgisayarı kullanması, diğerlerinin tasarım kararından uzak kalmasına yol açabilir. Bunun çözümü herkese aynı anda fare vermek değildir. Ölçü alan, modelleyen, görevi kontrol eden ve sonucu açıklayan roller tanımlanabilir. Ancak roller bütün proje boyunca sabit kalırsa bazı öğrenciler yalnız yardımcı iş yapabilir. Uygun aşamalarda görevlerin değişmesi, katılımı daha dengeli hale getirir.
Modelleme yapan öğrenci, grubun ortak kararını uyguladığını açıklayabilmelidir. Ölçü alan öğrenci, ölçünün hangi yüzeyler arasında alındığını gösterebilmelidir. Kontrol eden öğrenci, yalnız yanlış aramak yerine modelin görevle eşleşip eşleşmediğini inceler. Sunan öğrenci ise bütün kararların tek sahibi gibi görünmez; grubun gerekçelerini aktarır. Bu roller, sınıfın seviyesine göre daha basit adlarla da kurulabilir.
Öğretmen grup ürününü değerlendirirken bireysel düşünceyi de görünür kılabilir. Her öğrenciden kısa bir çizim, tahmin veya bir değişiklik gerekçesi istemek mümkündür. Böylece iyi konuşan veya yazılımı daha önce bilen öğrencinin katkısı bütün grubun öğrenmesi yerine geçmez. Bireysel kanıtın uzun bir rapor olması gerekmez; hedeflenen kavrama bağlı kısa bir açıklama yeterli olabilir.
Grup içi anlaşmazlıklar da tasarımın parçasıdır. İki çözüm arasında karar verirken kişisel beğeni yerine görevin ölçütlerine dönmek öğretilebilir. Kart standı örneğinde “ben bunu seviyorum” yerine “bu seçenek kartı daha kolay değiştiriyor ama daha çok yer kaplıyor” denmesi beklenebilir. Öğrenci, tasarım tercihinin gerekçesini ifade etmeyi öğrendiğinde ortak üretim yalnız iş bölümü olmaktan çıkar.
Değerlendirme rubriğini üründen önce paylaşmak
Rubrik, öğrencinin hangi özellikler üzerinden değerlendirileceğini önceden anlamasını sağlar. Üç boyutlu baskı projesinde yalnız yüzey kalitesine puan vermek, öğrencinin kontrolü dışındaki makine sorunlarını öğrenme değerlendirmesine karıştırabilir. Bunun yerine görev anlayışı, ölçü kullanımı, gerekçe, gözlem ve revizyon gibi alanlar seçilebilir. Baskı kalitesi, ilgili ders hedefinin parçasıysa ayrıca ele alınır.
Örnek bir rubrikte “ihtiyacı tanımlama” alanı, öğrencinin kimin hangi sorunu yaşadığını açıklamasına bakar. “Tasarım gerekçesi” alanı, biçim kararının bu ihtiyaçla ilişkisini değerlendirir. “Kanıt kullanımı” alanında ölçü, gözlem veya karşılaştırma aranır. “Revizyon” alanı ise değişikliğin neden yapıldığını ve sonucu nasıl etkilediğini inceler. Bunlar önerilen alanlardır; puan ağırlıkları kurumun ders hedeflerine göre belirlenir.
Bilimsel model etkinliğinde aynı rubrik değişmelidir. Burada kullanıcı ihtiyacı yerine temsilin doğruluğu ve sınırlarının açıklanması öne çıkabilir. Geometri etkinliğinde oran hesabı ve ölçü yorumlama daha merkezi olabilir. Her projeye aynı değerlendirme şablonunu kopyalamak, farklı öğrenme hedeflerini düzleştirir. Rubriğin küçük ve göreve özgü olması, uzun ama belirsiz bir kontrol listesinden daha yararlıdır.
Öğrenciye yalnız puan değil bir sonraki karar için geri bildirim verin. “Ölçülerin eksik” yerine “kartın kalınlığını ölçtün ama yuvanın içine ne kadar gireceğini belirtmedin” gibi açıklama kullanılabilir. Bu cümle öğrencinin neyi yeniden düşünmesi gerektiğini gösterir. Geri bildirim tasarım sürecinin devamına bağlandığında, değerlendirme yalnız ders sonundaki hüküm olmaktan çıkar.
Başarısız baskı ile başarısız tasarımı ayırmak
Bir parça basılmadığında önce sorunun hangi aşamada oluştuğunu belirleyin. Dosyada birbirine değmeyen iki hacim bulunması, üretim sırasında tabladan ayrılma veya fiziksel ürünün kullanım amacını karşılamaması farklı sorunlardır. Bunları tek bir “hata” başlığında toplamak, öğrencinin yanlış neden sonuç ilişkisi kurmasına yol açabilir. Öğretmen teknik sorunu açıklarken dersin düzeyine uygun ayrıntıyı seçer.
Dijital modeldeki bir sorun, öğrencinin uzamsal düşünmesini geliştirmek için fırsat olabilir. Ekrandan bakınca temas ediyor gibi görünen iki parçanın farklı yüksekliklerde olduğunu fark etmek buna örnektir. Öğrenci modeli başka açıdan kontrol eder ve neden tek görünüşün yeterli olmadığını açıklar. Bu gözlem, tekrar tekrar baskı alarak öğrenmek zorunda kalmadan da yapılabilir.
Makineyle ilgili sorunlarda öğrenciye kontrol edemediği bir nedenle olumsuz değerlendirme verilmemelidir. Tasarımı göreve uygunsa ve üretim dosyası doğru hazırlanmışsa, beklenmeyen cihaz sorunu ayrıca kaydedilir. Öğrenci isterse sorunu araştırmaya katılabilir; fakat cihaz bakımını yapmak, her dersin zorunlu öğrenme hedefi değildir. Gereken müdahaleyi yetkili kişi yürütür.
Kullanım sorunu ise tasarımın yeniden düşünülmesini gerektirebilir. Kartın yuvaya girmemesi, parçanın yanlış ölçülmesinden veya modeldeki açıklığın uygun seçilmemesinden kaynaklanabilir. Öğrenci hangi varsayımın yanlış olduğunu belirler. Burada amaç hatayı kutlamak için sonucu önemsizleştirmek değildir; sonucu anlamlandırmak ve sonraki kararı gerekçelendirmektir. Bir etkinlikte yeniden üretim mümkün değilse önerilen revizyonun çizimi de öğrenme kanıtı olabilir.
Erişilebilirlik ve farklı başlangıç düzeyleri
Öğrencilerin bilgisayar deneyimi aynı olmayabilir. Yazılımı daha önce kullanmış bir öğrenci hızlı model oluştururken başka biri görünüşü döndürmekte zorlanabilir. Dersin hedefi geometri veya bilimsel temsilse, bu farkın bütün başarıyı belirlemesine izin vermemek gerekir. Hazır başlangıç dosyaları, kâğıt eskiz, eşli çalışma veya daha az komutla yapılabilecek görevler düşünülebilir.
Fiziksel modelin okunması da yalnız görmeye bağlı kurulmak zorunda değildir. Kabartı, biçim farkı ve dokunsal özellikler bazı öğrenciler için yararlı olabilir; ancak bunun uygunluğu bireysel ihtiyaçlara göre değerlendirilmelidir. Küçük renk farkları tek bilgi taşıyıcısı olmasın. Aynı ayrım etiket, biçim veya konumla desteklenebilir. Her öğrencinin aynı parçayı aynı biçimde kullanacağı varsayımı yerine, etkinliğe farklı katılım yolları sunulabilir.
İleri düzey öğrencilere yalnız daha çok ayrıntı ekleme görevi vermek yerine farklı bir düşünme sorusu sunun. Örneğin aynı kart standını daha az parça ile yapabilir mi, modelin hangi özelliği farklı kartlarla uyumsuz olur, ölçeği değişince hangi ayrıntılar yeniden düşünülmelidir? Böylece ek çalışma, süsleme miktarını artırmaktan çok tasarım muhakemesini derinleştirir.
Başlangıç düzeyindeki öğrenci için de görev anlamlı kalmalıdır. Hazır dosyada yalnız isim yazmak kolay olabilir, fakat dersin amacı ölçü ve kullanım ilişkisini kurmaksa tek bir boyutu gerekçeyle değiştirmek daha öğretici olabilir. Az sayıda işlemle gerçek karar vermek, çok sayıda komutu amaçsız kullanmaktan daha değerli bir öğrenme deneyimi sunabilir. Öğretmen desteğinin miktarı, hedeflenen düşünceyi görünür kılacak şekilde ayarlanır.
Ders materyali seçerken model lisansını da öğretmek
İnternetten indirilebilen her model aynı koşullarla değiştirilemez veya paylaşılamaz. Öğretmen modelin özgün sayfasını, yaratıcısını ve lisansını kontrol etmelidir. Bu yalnız idari bir ayrıntı olarak kalmak zorunda değildir; öğrenciler kaynak gösterme ve kendi katkısını ayırma alışkanlığı kazanabilir. Hazır bir modeli kullanan öğrenci, hangi kısmı değiştirdiğini açıkça anlatabilir.
Bir sınıf sunumunda modelin yaratıcısının adını göstermek, öğrencinin yaptığı işi küçültmez. Tersine, başkasının çalışmasını nasıl geliştirdiğini görünür kılar. Kaynak modelin yanında sınıfın yaptığı değişikliği belirtmek, “bunu tamamen biz tasarladık” gibi yanlış izlenimi önler. Kaynak blog metni veya fotoğrafı için alınmış izin, bağlantı verilen bütün üçüncü taraf model dosyalarının kullanım koşulunu otomatik değiştirmez.
Öğrenci ürünlerinin çevrimiçi paylaşımı da ayrı değerlendirilmelidir. Öğrencinin adı, fotoğrafı, sınıf bilgisi ve model dosyası aynı paylaşımda bulunmak zorunda değildir. Kurumun izin ve paylaşım düzeni uygulanır. Bir etkinliği sınıf içinde yürütmekle okul dışına açık biçimde yayımlamak farklı eylemlerdir; ders planında bu ayrım net tutulmalıdır.
Öğretmen kaynak dosyalarını düzenli saklarsa sonraki yıl aynı etkinliği hazırlamak kolaylaşır. Ancak yalnız STL dosyasını tutmak, onun kim tarafından ve hangi koşulla yayımlandığını hatırlamaya yetmeyebilir. Kaynak bağlantısı, lisans tarihi ve yapılan değişiklik kısa bir notla birlikte saklanabilir. Bu kayıt, öğrencilerin de modelin geçmişini doğru okumasına yardımcı olur.
Bir aylık sınıf projesini aşamalara ayırmak
Dört haftalık bir uygulama düşünülüyorsa her haftayı yalnız bir üretim işiyle doldurmak yerine öğrenme aşamalarına ayırabilirsiniz. İlk hafta kavram, ihtiyaç ve temsil tartışılır; basit örnekler incelenir. İkinci hafta ölçü ve tasarım seçenekleri üzerinde çalışılır. Üçüncü hafta ilk fiziksel sonuç gözlenir ve revizyon gerekçesi oluşturulur. Son hafta karşılaştırma, açıklama ve değerlendirme yapılır. Bu bir öneri akışıdır; ders süresi ve öğrenci düzeyiyle uyarlanmalıdır.
Bu düzende baskı, haftalar arasındaki hazırlık süresinde gerçekleştirilebilir. Öğrenci dosyayı teslim ettiğinde sonraki dersin düşünme görevi de belli olur. Örneğin model gelmeden önce hangi ölçüyü kontrol edeceğini ve hangi davranışı gözleyeceğini planlayabilir. Böylece üretim bekleme süresi boş zaman haline gelmez. İlk fiziksel sonuç geldiğinde öğrenci neye bakacağını önceden bilir.
Her haftanın sonunda küçük bir çıktı yeterlidir: bir tahmin çizimi, ölçü tablosu, tasarım gerekçesi veya gözlem notu. Bütün çıktıları uzun raporlara dönüştürmek, özellikle başlangıç sınıfında proje yükünü artırabilir. Önemli olan öğrencinin düşüncesinin değişimini izleyebilmektir. Son sunumda bu küçük kanıtlar bir araya getirildiğinde, yalnız bitmiş nesneden daha zengin bir öğrenme hikâyesi ortaya çıkar.
Bir ayın sonunda öğretmen de etkinliği gözden geçirir. Hangi aşama beklenenden fazla destek istedi, hangi örnek anlaşılmadı, hangi üretim işi ders hedefini geliştirmedi? Sonraki uygulama, aynı dosyaları tekrar basmakla sınırlı kalmaz. Görev sınırları, araç seçimi ve değerlendirme ölçütleri deneyime göre iyileştirilir. Bu yerel gözlem, başka bir okulun kaynak vakasını koşulsuz kopyalamaktan daha anlamlı bir ilerleme sağlar.
Eğitim materyali ile gerçek ekipman arasındaki sınır
Kaynak kimya yazısında kafatası modeli ve çeşitli laboratuvar yardımcıları birlikte görülür; ancak bunların görevleri farklıdır. Kafatası biçimi öğretim amaçlı incelenebilir, bir tutucu ise gerçek deneyde yük veya kimyasal koşulla karşılaşabilir. Görünüşte ikisi de basılmış nesne olsa da gerekli doğrulama aynı değildir. Ders planında nesnenin rolü açıkça yazılmalıdır.
Bir ölçüm düzeneğinin dış gövdesini basmak, onun doğru ölçüm yaptığı anlamına gelmez. Benzer şekilde, bir test tüpünü dik tutabilen parça bütün laboratuvar koşullarına uygun sayılmaz. Bu rehberdeki öneriler eğitim modeli ve düşük kapsamlı tasarım etkinliğidir. Gerçek laboratuvar kullanımına geçilecekse ilgili uzman, malzeme ve ekipman şartlarını ayrıca değerlendirmelidir. Kaynak fotoğrafındaki uygulama, yerel kullanım için hazır onay değildir.
Bu ayrım öğrencilere de anlatılabilir. Model, bir kavramı göstermek için bazı özellikleri seçer; gerçek ekipman ise görevini belirli koşullarda yerine getirmek zorundadır. “Bastık, çalıştı” ifadesinin hangi denemeye dayandığını sormak, öğrencinin kanıt düşüncesini geliştirir. Böylece üç boyutlu baskı, yalnız üretme heyecanı değil, bir iddianın kapsamını doğru ifade etme pratiği de sunar.
Öğrencinin açıklamasını geliştiren soru örnekleri
Öğretmenin kullandığı soru, aynı nesneyle çok farklı düzeyde düşünme oluşturabilir. “Bu hangi şekil?” sorusu tanımayı ölçer; “Bu şekli hangi yönden baktığında farklı algıladın?” sorusu temsil ve bakış açısına açılır. “Modeli beğendin mi?” sorusu kişisel tercihi ortaya çıkarır; “Görevdeki hangi ihtiyacı bu biçim karşılıyor?” sorusu gerekçe ister. Soruların hepsini aynı derste sormak gerekmez. Seçilen kazanıma bağlı birkaç soru, uzun bir sorgu listesinden daha iyi odak sağlayabilir.
Bilimsel model etkinliğinde öğrenciden önce gözlem ile yorumunu ayırmasını isteyebilirsiniz. “Modelde iki parça arasında bir bağlantı görüyorum” bir gözlemdir. “Gerçekte bu bağlantı aynı kalınlıkta bir çubuktur” ise modelin sınırını aşan bir yorum olabilir. Öğretmen, öğrencinin neden böyle düşündüğünü sorup ders kaynağına dönmesini sağlar. Bu konuşma, öğrenciyi yanlış cevaptan dolayı susturmak yerine temsilin neyi gösterdiğini birlikte incelemeye yönelir.
Geometri etkinliğinde “büyük olan daha ağırdır” açıklaması yeterli görülmeyebilir. Öğrencinin hangi büyüklüğü karşılaştırdığını netleştirmesi istenir: dış boyut, geometrik hacim, kullanılan malzeme miktarı veya ölçülen kütle. Bu ayrım, günlük dilde birbirine karışan kavramları görünür yapar. Öğrenci ölçüm yapmadan önce hangi sonucu beklediğini söylerse, sonucun beklentisiyle neden uyuşmadığı da tartışılabilir.
Tasarım etkinliğinde ise çözümü doğrudan söylemek yerine öğrencinin kendi ölçütüne dönmesini sağlayabilirsiniz. “Tabanı büyüt” demek bir yönergedir. “Kartı çıkarırken standın hangi noktası hareket ediyor?” sorusu gözleme davet eder. Öğrenci gözlemden sonra birden çok çözüm önerebilir. Öğretmen, dersin zaman sınırı içinde denenebilecek değişikliği seçmesine yardımcı olur; bütün biçim kararını öğrencinin elinden almaz.
Aynı dosyanın farklı sonuçlarını tartışmak
Öğretmen, uygun olduğunda aynı dış geometriye sahip iki üretim örneğini sınıfa getirebilir. Örneğin biri yüzey ayrıntısını daha açık gösterirken diğeri daha az görünür katmanla çıkmış olabilir. Burada teknik ayarların bütününü öğretmek zorunlu değildir. Öğrenciler önce farkı tarif eder, ardından bu farkın ders amacını etkileyip etkilemediğini tartışır. Bilimsel bir bağlantı yönü hâlâ açıkça görünüyorsa küçük yüzey izi öğrenmeyi engellemeyebilir.
Bu karşılaştırma, üretim tercihleriyle ürünün amacını ilişkilendirmek için kullanılabilir. Çok ince ayrıntı gösteren bir model ile hızlı hazırlanmış bir kütle modeli farklı görevlere hizmet edebilir. Öğrenci “en ayrıntılı olan her zaman en iyidir” gibi tek ölçütlü değerlendirmeden uzaklaşır. Ancak öğretmen, bilinmeyen üretim süreleri veya malzeme tasarrufları hakkında varsayım yapmaz; yalnız gerçekten gözlenen ya da doğrulanmış farkları kullanır.
Kusurlu bir örnek kullanılacaksa onun hangi nedenle seçildiği açıklansın. Öğrenciyi yanlış bilimsel bilgiye yönlendiren veya elde tutulmaya uygun olmayan bir parça, sırf hata konuşulacak diye dağıtılmamalıdır. Dijital görüntü veya öğretmenin gösterimi yeterli olabilir. Etkinlikteki amaç hatalı ürünü normalleştirmek değil, beklenen özellik ile gerçekleşen sonuç arasında dikkatli karşılaştırma yapmaktır.
Öğrencilerden “bu modeli hangi ders aşamasında kullanırdın?” sorusuna cevap vermeleri istenebilir. Bir örnek başlangıçta tahmin üretmek, diğeri son değerlendirmede ayrıntılı açıklama yapmak için uygun olabilir. Böylece nesne seçimi de bir öğretim tasarımı kararı olarak görülür. Öğrenci yalnız tüketici veya üretici değil, bir bilginin başkasına nasıl aktarılacağını düşünen kişi haline gelir.
Etkinliğin ürününü sergiye dönüştürmek
Sınıf sonunda küçük bir sergi hazırlanacaksa yalnız bitmiş parçaları yan yana koymak yerine tasarım sürecini görünür kılın. Her grubun yanında başlangıç sorusu, bir eskiz ve değiştirdiği bir karar bulunabilir. Ziyaretçi böylece nesnenin neden o biçimde olduğunu anlayabilir. Öğrenci de ürününü “bunu bastık” cümlesiyle tanıtmak yerine ihtiyacı, kararı ve gözlemi anlatma fırsatı bulur.
Bilimsel model sergisinde açıklama kartı, modelin sınırını özellikle belirtmelidir. Renklerin temsil amaçlı olduğu veya ölçeğin ders için seçildiği gibi bilgiler, yanlış anlaşılmayı azaltır. Geometri sergisinde modelin ölçüsü ve kullanılan oran gösterilebilir. Kart standı projesinde ise kullanıcının yaptığı hareket ile tasarım değişikliği ilişkilendirilebilir. Aynı açıklama şablonu her projeye zorla uygulanmaz; modelin taşıdığı bilgi öne çıkarılır.
Birinci ve ikinci sürümü birlikte göstermek çoğu zaman öğreticidir. Ancak ilk sürüm “kötü”, ikinci sürüm “iyi” diye basitçe etiketlenmemelidir. İkinci sürümün hangi gereksinimi daha iyi karşıladığı, buna karşılık hangi ödünleşimi getirdiği anlatılabilir. Öğrenci bir kararın her yönüyle üstün olmak zorunda olmadığını görür. Tasarım, belirli koşullarda gerekçeli tercih yapma işi olarak sunulur.
Sergi ziyaretçisinin geri bildirimi de önceden çerçevelenebilir. “En güzel modeli seçin” yerine “hangi açıklama tasarım kararını anlamanıza yardım etti?” veya “hangi modelde ölçü ilişkisini daha açık gördünüz?” soruları kullanılabilir. Böylece sunum, sınıfın öğrenme hedefiyle uyumlu kalır. Öğrencilerin çalışmaları kamuya açılacaksa kurumun paylaşım izinleri ayrıca uygulanır; sınıf içi sergi bu izni otomatik olarak oluşturmaz.
Üç etkinlik için kısa çıkış değerlendirmesi
Dersin son birkaç dakikasında öğrenciden yeni bir nesne üretmesini istemeden de öğrenme hakkında bilgi alınabilir. Bilimsel model çalışmasında öğrenciye modelin farklı açıdan çekilmiş bir görüntüsü gösterilip aynı yapıyı tanıyıp tanımadığı sorulabilir. Ardından “bu modelin göstermediği bir özellik söyle” denebilir. Bu iki yanıt, öğrencinin yalnız renk eşleştirmesini mi öğrendiğini, yoksa temsilin sınırını da fark edip etmediğini ayırmaya yardımcı olur.
Ölçek etkinliğinde ise yeni bir uzunluk verilerek öğrencinin işlem gerekçesini açıklaması istenebilir. Hesap sonucunun doğru olması tek başına yeterli görülmeyebilir; hangi büyüklüğü neden değiştirdiğini söylemesi beklenir. Bir öğrencinin “bütün ölçüler yarıya indiği için dış hacim de yarıya iner” demesi, uzunluk ve hacim ilişkisinin yeniden ele alınması gerektiğini gösterir. Bu bilgi, sonraki dersin hangi örnekle başlamasının yararlı olacağını belirler.
Kart standı projesinde çıkış sorusu “ikinci sürümde neyi değiştirdin?” ile sınırlı kalmasın. Öğrenci, değişikliğe yol açan gözlemi ve değişiklikten sonra beklediği sonucu birlikte yazsın. Henüz ikinci baskı yapılmadıysa beklentisini sonuç gibi sunmasın. “Daha dengeli oldu” ile “daha geniş tabanın dengeyi artırmasını bekliyorum” farklı bilgi taşır. Bu dil farkı, öğrencinin tahmin ile kanıtı ayırmasını destekler.
Öğretmen bu kısa cevapları yalnız puanlamak için değil, sınıfın düşüncesindeki ortak boşlukları görmek için kullanabilir. Birçok öğrenci aynı kavramı karıştırıyorsa sonraki ders ortak açıklamayla başlar. Yalnız birkaç öğrenci teknik araç kullanımında zorlanıyorsa küçük bir destek grubu oluşturulabilir. Böylece herkesin aynı uzun tekrar dersini alması gerekmez; destek, gözlenen ihtiyaca göre düzenlenir.
Öğrencinin yanıtı yetersizse hemen daha karmaşık model üretmek çözüm olmayabilir. Aynı kavramı daha sade iki örnekle karşılaştırmak veya öğrencinin açıklamasını çizime çevirmesini istemek işe yarayabilir. Baskı burada tekrar düşünmeyi sağlayan araçtır; her güçlük yeni bir baskı gerektirmez. Öğretmenin, üretim miktarı yerine düşüncenin açıklığına odaklanması etkinliğin temel değerini korur.
İlk uygulama için öğretmenin hazırlayacağı küçük paket
İlk dersten önce tek bir klasörde dört şeyi bir araya getirmek yeterli bir başlangıç olabilir: kısa kazanım cümlesi, öğrenciye verilecek görev, üretim için seçilmiş örnek dosya ve değerlendirmede kullanılacak birkaç soru. Cihaz işletme prosedürü kurumun ayrı düzeninde tutulur. Ders dosyasının amacı teknik servis kılavuzu olmak değil, öğretmenin öğrenme akışını tutarlı biçimde yürütmesini sağlamaktır.
Görev kâğıdında öğrencinin hangi bilgiyi kendisinin bulacağı açık olsun. Bütün ölçüler verilmişse ölçme kazanımı beklemek doğru değildir. Bütün kararlar serbestse karşılaştırılabilir sonuç beklemek zor olabilir. İki durum arasında, öğrencinin anlamlı bir soru çözmesini sağlayacak sınırlar belirlenir. Öğretmen örnek çözüm hazırlayabilir; fakat bu çözümün tek geçerli biçim olmadığı durumlarda öğrenciyi aynı sonuca zorlamamalıdır.
Kimya kaynağı, basılmış modelin başka bir dersin kavramını görünür kılabildiğini; ZHAW kaynağı ise düşünme, üretme ve yeniden değerlendirme döngüsünü gösterir. Sınıfınızda bu yaklaşımları bir araya getirmek için büyük bir filo veya çok karmaşık bir proje gerekmez. Açık bir kazanım, öğrencinin gerçekten vereceği bir karar ve sonucu anlamlandıracağı bir konuşma yeterli başlangıç sağlar. Üç boyutlu baskı, bu düşünceyi öğrencinin önüne koyduğunda dersin değerli bir parçası olur.
